Rozliczenia podatkowe gmin.

Witaj, świecie! 6

Rzecznik generalny wydał opinię w głośnej polskiej sprawie dotyczącej VAT. Na jej rozstrzygnięcie czekają tysiące gmin (sprawa o sygn. C-276/14 Gmina Wrocław).

Sprawa w której wypowiedział się rzecznik generalny dotyczy uznania, że jednostki budżetowe nie spełniają definicji podatników VAT w związku z czym podatnikiem powinna być sama gmina, a nie jej jednostka budżetowa. W opinii Rzecznik wskazał, że gminna jednostka budżetowa może być podatnikiem VAT ale tylko i wyłącznie w sytuacji, w której prowadzi niezależnie (samodzielnie) działalność gospodarczą. Udzielając wskazówek interpretacyjnych rzecznik nadmienił, że samodzielność w przypadku gminnych jednostek budżetowych oceniana powinna być według takich samych kryteriów jak przy podmiotach prywatnych. Oznacza to, że dla uznania jednostki budżetowej za samodzielną należy wykazać, że działa ona we własnym imieniu, na własny rachunek i na własną odpowiedzialność, a także ponosi ryzyko gospodarcze.

Kwestia oceny owej samodzielności, należeć powinna do sądu krajowego, bowiem to NSA w opinii rzecznika, posiada najlepsze narzędzia do oceny prowadzonej przez jednostkę działalności gospodarczej. Zdaniem rzecznika poszerzony skład NSA dokonał już oceny samodzielności działalności gospodarczej gminnych jednostek budżetowych. Biorąc pod uwagę konieczną znajomość szczególnych cech polskiego systemu administracji lokalnej, to właśnie sąd krajowy jest najodpowiedniejszy, by ocenić, czy gminne jednostki budżetowe, których dotyczy pytanie, prowadzą działalność samodzielnie.

Wydana opinia zgodna jest ze stanowiskiem Gminy Wrocław oraz w gruncie rzeczy zbieżna jest z wydaną w dniu 24 czerwca 2013 r. uchwałą NSA w sprawie I FPS 1/13, w której to sąd uznał, że jednostki budżetowe nie spełniają kryterium samodzielności.

Opinia rzecznika w danej sprawie co prawda jedynie poprzedza wyrok Trybunału i nie jest dla niego wiążąca, jednak jak pokazuje dotychczasowa praktyka zazwyczaj cieszy się akceptacją TSUE.

Powyższe wskazywać mogłoby, że oczekiwany do końca tego roku wyrok TSUE nie rozstrzygnie sprawy samodzielności gminnej jednostki budżetowej na gruncie VAT, a jedynie wskaże istotne wskazówki interpretacyjne dla NSA.

Mając jednak na względzie uchwałę z 24 czerwca 2013 r., rozstrzygnięcie sporu pomiędzy Gminą Wrocław a Ministrem Finansów (a w konsekwencji zagadnienia statusu podatkowego w VAT jednostek budżetowych) może zakończyć się odmową uznania odrębności na gruncie VAT jednostkom budżetowym gminy, a to będzie oznaczało dla Gmin rewolucję w systemie rozliczeń podatkowych, w związku z koniecznością centralizacji rozliczeń podatkowych Gminy i jej jednostek samorządowych.